อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ให้สัมภาษณ์ในประเด็น “ยุติธรรมเพื่อประชาชน”

30 ม.ค. 2561 13:17 น. 220 ครั้ง

ประเด็นคำถามที่ ๑ บุคคลทั่วไปย่อมมีสิทธิและเสรีภาพมากอยู่แล้ว ทำไมจึงต้องมีกรมมาคุ้มครองสิทธิเสรีภาพให้กับประชาชนทั่วไปอีก

อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กล่าวว่า สิทธิเสรีภาพเป็นสิ่งที่ทุกคนมี แต่ส่วนใหญ่ยังไม่ทราบว่าตัวเองมีสิทธิเสรีภาพ มีหน้าที่อะไร อย่างไรบ้าง ได้รับการคุ้มครองเยียวยาอะไรจากรัฐ กรมคุ้มครองสิทธิเสรีภาพกระทรวงยุติธรรม จึงเกิดขึ้นมาเพื่อที่จะตอบโจทย์นี้ อันดับแรก คือ สร้างการรับรู้ให้กับพี่น้องประชาชนให้มีความรู้ในเรื่องของกฎหมาย เรื่องของสิทธิเสรีภาพ ส่วนใหญ่พี่น้องประชาชนส่วนหนึ่งจะยากจน สองยังไม่รู้กฎหมาย ยังไม่รู้สิทธิ หน้าที่ของกรมที่สำคัญประการหนึ่ง คือ ทำให้พี่น้องประชาชนทุกกลุ่มตั้งแต่นักเรียน นักศึกษา และเจ้าหน้าที่ของรัฐ เพื่อให้ได้รับทราบถึงเรื่องสิทธิเสรีภาพเพื่อที่จะเคารพสิทธิผู้อื่น ไม่ไปละเมิดสิทธิพี่น้องประชาชนจะไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ

ประเด็นคำถามที่ ๒ กระบวนการแบบนี้ถ้าหากจะเรียกได้ว่าเป็นต้นทาง กลางทาง ปลายทาง ซึ่งถ้าพูดถึงต้นทางตามที่เคยได้รับฟังจะเป็นกรณีที่ชาวบ้านหรือประชาชนไปเซ็นกู้ และจากนั้นโฉนดหาย กลายเป็นหนี้มหาศาล ซึ่งทำให้เห็นว่าเป็นสิ่งที่จำเป็นที่ชาวบ้านจะต้องรู้และเข้าใจกฎหมายให้มากขึ้น

อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กล่าวว่า ประชาชนจะต้องทราบกฎหมายเบื้องต้น แต่กฎหมายมีเยอะมาก และยากที่ชาวบ้านจะเข้าใจได้ทุกเรื่อง ขอยกตัวอย่างเรื่องที่มีคุณลุงตัดไม้พยูงในที่ของตนเอง แต่ถูกจับกุมและดำเนินคดี อันนี้เป็นเรื่องที่สังคมถามว่า ทำไมการตัดไม้พยูงในที่ของตนเองจะถูกจับกุมและดำเนินคดี เพราะในกฎหมายระบุไว้ว่า ไม้พยูงเป็นไม้ต้องห้าม ไม่สามารถจะตัดได้ แม้จะอยู่ในที่ของตนเอง ซึ่งกรณีของคุณลุงในคดีนี้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพได้เข้าไปช่วยในเรื่องของคดี พร้อมกับการให้ความรู้กับทางเจ้าหน้าที่ของรัฐและประชาชนว่า หากมีไม้พยูงหรือไม้หวงห้ามไม่สามารถตัดได้ ถ้าจะตัดแม้จะอยู่ในที่ของตนเองหรือเป็นไม้ที่ล้มแล้วต้องไปขออนุญาตจากใคร เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดปัญหา

ประเด็นคำถามที่ ๓ ในส่วนของขั้นกลางที่บางครั้งทุกคนจะมีสิทธิในการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม แต่ว่าเงินมากเงินน้อยก็อาจทำให้การเข้าถึงอาจจะไม่เหมือนกัน อยากให้ท่านอธิบายว่าจะเข้าไปช่วยได้อย่างไรบ้าง

อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กล่าวว่า คลินิกยุติธรรมเป็นสถานที่รองรับพี่น้องประชาชนที่ประสบปัญหาเดือดร้อน ไม่ได้รับความเป็นธรรม หรือต้องการที่จะมาขอความช่วยเหลือทางกฎหมาย ซึ่งเป็นบริการที่ทางกรมคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรมมีให้ โดยกรุงเทพฯ จะตั้งอยู่ที่ชั้น ๒ อาคารศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติฯ ตึกเอ และต่างจังหวัดจะมีจุดบริการคลินิกยุติธรรม คือ บริการให้คำปรึกษาทางด้านกฎหมายฟรี และกรณีที่ถูกจับกุมในชั้นพนักงานสอบสวน 

นอกจากนี้ ยังมีการให้ความช่วยเหลือกรณีที่ไม่มีเงินประกันตัวผ่านกองทุนยุติธรรม ซึ่งเป็นกองทุนที่ทางรัฐบาลมีความตั้งใจมากที่จะมาตอบโจทย์เรื่องการลดความเหลื่อมล้ำ สร้างความเป็นธรรมที่เสมอภาค เท่าเทียมกันให้กับประชาชนและคนในสังคม นอกจากนี้ ยังจัดทนายและล่ามในชั้นสอบสวน เนื่องจากบางครั้งจะมีบางกลุ่มที่ต้องการล่ามและยังไม่มีล่ามที่ได้รับมาตรฐานก็อาจถูกโต้แย้งในเรื่องของคดีได้ในชั้นนี้สามารถมาปรึกษาได้ที่คลินิกยุติธรรม โดยสามารถร้องทุกข์ ร้องเรียน ขอความช่วยเหลือในเรื่องทนายความ ขอความช่วยเหลือจากกองทุนยุติธรรม ในเรื่องของคดีความต่าง ๆ ขอให้นึกถึงคลินิกยุติธรรม กระทรวงยุติธรรม ซึ่งตอนนี้กระทรวงยุติธรรมมีหมอยุติธรรมอยู่ประจำ พร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือพี่น้องประชาชนอย่างเต็มที่

ประเด็นคำถามที่ ๔ อยากจะให้ท่านช่วยย้ำว่าการเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมกรณีที่กระทรวงยุติธรรม ไม่ได้มีหน้าที่ไปตัดสินคดีให้กับประชาชนว่าท่านถูกหรือผิด เพียงแต่ให้ความช่วยเหลือในเรื่องค่าจ้างทนายหรือพาเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม แต่ทั้งนี้ขั้นตอนสุดท้ายอยู่ที่การตัดสินของศาล

อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กล่าวว่า ถ้านึกถึงกระบวนการยุติธรรมจะมีตำรวจ อัยการ และศาล มีระบบกฎหมาย คือ กล่าวหา คือ พนักงานสอบสวนหรือเจ้าหน้าที่ตำรวจจะไปแจ้งความกล่าวหาว่าคุณทำผิดอะไร และก็รวบรวมพยานหลักฐานไปให้อัยการ เพื่อที่จะดูว่าพยานหลักฐานเพียงพอไหมที่จะฟ้อง และในส่วนของประชาชนต้องหาใครที่จะไปอยู่เคียงข้างเพื่อที่จะให้การต่อสู้คดีเป็นไปอย่างบริสุทธิ์ยุติธรรม ผิดก็ว่าผิด ถูกก็ว่าถูก คนที่เป็นกรรมการตัดสิน คือ ศาล ดังนั้นบทบาทของกระทรวงยุติธรรมทางกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ คือ ต้องมายืนอยู่เคียงข้างพี่น้องประชาชนในสิทธิที่พึงจะมี แต่ผิดถูกนั้นต้องแล้วแต่รูปคดีและพยานหลักฐาน

ประเด็นคำถามที่ ๕ ในบางครั้งที่อยู่บนถนนและเกิดโชคไม่ดีหรืออะไรก็ตามจนกลายเป็นเหยื่อบาดเจ็บ เสียชีวิต หรือมีอุบัติเหตุ ทางหน่วยงานของรัฐโดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรมช่วยเหลือในเรื่องนี้อย่างไรบ้าง

อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กล่าวว่า กรณีที่เป็นเหยื่อจากอาชญากรรมจากการประกอบอาชญากรรมของผู้อื่นโดยที่ตัวเองไม่มีส่วนเกี่ยวข้องให้เป็นคดีความผิดต่อชีวิต ร่างกาย และเพศ อย่างกรณีลูกหลง ไม่ได้มีส่วนร่วมในการกระทำผิดจะได้รับการเยียวยา ยกตัวอย่าง กรณีของน้องวันใหม่ เป็นเด็กนักเรียนซ้อนมอเตอร์ไซด์อยู่ถูกลูกหลงจากอีกฝ่าย ซึ่งเขาไม่รู้เรื่องเลย ทำให้ตาบอดทั้งสองข้าง กรณีนี้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพได้ลงพื้นที่เชิงรุกรับเรื่องและให้ความช่วยเหลือ ตาม พ.ร.บ.ค่าตอบแทนผู้เสียหายและจำเลยในคดีอาญาฯ คือ เขาเป็นเหยื่ออาชญากรรมได้ช่วยเหลือในเรื่องการรักษาพยาบาล ช่วยเหลือให้เข้าถึงสิทธิต่าง ๆ เช่น ไปจดทะเบียนผู้พิการ และประสานในเรื่องของการศึกษาต่อ

ประเด็นคำถามที่ ๖ อยากให้ท่านได้ย้ำในเรื่องบทบาทของกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพต่อบทบาทของความเหลื่อมล้ำ และอาจจะเป็นในมิติของเรื่องสิทธิมนุษยชนด้วยว่าเรื่องทั้งหมดประชาชนที่คิดว่า ต้องการปรึกษา ต้องการขอความช่วยเหลือ ต้องการที่จะเข้าถึงทุก ๆ อย่างสามารถที่จะประสานมาที่กรมได้อย่างไร

อธิบดีกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กล่าวว่า ในเรื่องของความเป็นธรรม ความยุติธรรม ขอให้นึกถึงคลินิกยุติธรรม และคิดถึงกระทรวงยุติธรรมว่าจะสามารถนำท่านไปเข้าถึงความยุติธรรมได้ แต่หน่วยงานของภาครัฐเพียงอย่างเดียวก็คงไม่สามารถกระทำได้อย่างทั่วถึง ดังนั้น จึงมีเครือข่ายพี่น้องประชาชนที่เป็นหุ้นส่วนกับกระทรวงยุติธรรม และกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ที่เรียกว่า ยุติธรรมชุมชน และจะมีศูนย์ไกล่เกลี่ยระงับขอพิพาท ซึ่งเป็นยุติธรรมทางเลือกที่พี่น้องประชาชนในพื้นที่ต่าง ๆ เข้ามาเป็นหุ้นส่วนในการจัดการความขัดแย้งในการอำนวยการยุติธรรม ดังนั้น ถ้าหากมีปัญหาไม่สามารถที่จะเข้าถึงความเป็นธรรมหรือความยุติธรรมสามารถไปติดต่อได้ที่คลินิกยุติธรรมในทุกจังหวัด หรือติดต่อไปที่ยุติธรรมชุมชนในพื้นที่ทุกตำบลและยุติธรรมจังหวัดที่เรียกว่าหมอยุติธรรม ที่พร้อมจะให้ความช่วยเหลือ ในส่วนของกรมคุ้มครองสิทธิเสรีภาพ เรามีภาค มีผู้อำนวยการภาคที่พร้อมจะช่วยเหลือพี่น้องประชาชนที่เดือดร้อนต้องการความช่วยเหลือในเรื่องของความยุติธรรม และความเป็นธรรมทางกฎหมายต่าง ๆ

ขอเชิญร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาการนำเสนอข้อมูลข่าวสารของกระทรวงยุติธรรม

ท่านคิดว่าข้อมูลข่าวสารนี้มีประโยชน์มากน้อยเพียงใด

ท่านมีความเข้าใจในข้อมูลข่าวนี้มากน้อยเพียงใด

ท่านพึงพอใจในรูปแบบการนำเสนอข้อมูลข่าวสารมากน้อยเพียงใด